Архив рубрики: Консультации

Зачем садику психолог

В рамках психологического знакомства, педагог психолог Курчатова А.Н. еженедельно во всех возрастных группах проводит родительские собрания с элементами тренинга.
Родителям были представлены материалы по работе психолога в дошкольном учреждении, о возрастных особенностях развития детей, проблемах адаптации и социализации. Проблемы, озвученные психологом получили положительные отзывы родителей. После собрания, многие записались на индивидуальную консультацию.


    консультации

Тереебут терут культураны этнопедагогиказа тирэзирэн уерэтии

Воспитатель старшей (якутской) группы  Павлова Роза Александровна

       Озо оскуола иннинээзи сааьыгар ей-санаа еттунэн ордук сайдар. Бу кэмнэ майгыта-сигилитэ, интэриэьэ, ирдэбилэ сайдарыгар иитиллэр эйгэтэ улаханнык сабыдыаллыыр. Ылынымтыа уонна утуктугэн кэмигэр аттыгар ким баара улахан оруоллаах.

Ханнык ба5арар норуот бэйэтин терут культуратыгар тирэзирэн, онтон куус ылан, омук быьыытынан сайдар, уратыланар. Ейе – санаата, иэйиитэ, утуезэ – кэрэзэ тардыьыыта, мындыра – сатабыла кини терут культуратыгар  тумуллэр, сенер, чопчуланар, чочуллар.

Озону кыра сааьыттан ебугэбит угэьигэр, норуоппут ырыатыгар – тойугар, олонхотугар, оьуокайыгар уьуйуу озо тыла сайдарыгар, кэпсэтэр, толкуйдуур, айар дьо5урдара кэнииригэр тириэрдэр, уус – уран тылга уьуллар.

Оскуолаза киириэн иннинээзи саастаах озо тыла-өьө сайдарыгар төрөөбүт тылы үөрэтии сүнкэн оруолу сүгэр.Уус-уран тыл озо тыла сайдарыгар уонна ахсаан эйгэтигэр сүдү оруоллаах. Остуоруйалар , таабырыннар озону толкуйдатар сыаллаахтар. Өс хоьооннор, үгэлэр, тыл номохторо озо  ону-маны сааьылаан логическай өйдүүр дьозурун сайыннараллар. Чабырзах озо уус-уран тыла сайдарыгар, көрөн туран тута хоьуйа охсоругар ордук туьалаахтар.

Этнопедагогика диэн сурдээх киэн быьаарыылаах,аныгы педогогическай наука биир  салаата буолар , боростуой тылынан эттэххэ  норуот бэйэтин культуратын туьанан кэлэр көлуөнэтин  иитиитэ диэн да өйдуөххэ сөп.                 Ханнык базарар омук бэйэтин  төрүт  культуратыгар тирэзирэн  омук быһыытынан сайдар. Биһиги сахалар олус киэң историялаах, туспа итэзэллээх, үгэстэрдээх, сиэрдээх-майгылаах кырдьазас, муудараай норуот буолабыт. Төрөөбүт норуотун культуратын, үгэстэрин билбэт киһи майгыта-сигилитэ түктэри тугу да аанньа ахтыбат, дьон-сэргэ сүөргүлүүр, киэр хайыһар киһитэ буолар.

Саха озотун иитэр сүрүн тосхоло сэмэй майгылаах, үүнэ-тэһиинэ суох бас-баттах майгыттан туттунар, сиэрэ суох быһыыттан тардынар киһилии киһини иитэн таһаарыы буолар.

Саха ыччата озо эрдэзиттэн, төрөөбүт буоруттан силистэнэн-мутуктанан иитилиннэзинэ, норуот тылын барза баайын, үтүө үгэстэрин этигэр-хааныгар инэриннэзинэ, амарах сүрэзин, мындыр өйүн, уран тарбазын утумнаатазына үөрэзи-билиини кэбэзэстик ылынар, өйө санаата туругурар, майгыта-сигилитэ ситэр, айар-тутар дьозура тобуллар, айылзаттан бэриллибит эйгэтэ кэниир.
Озо интеллектуальнай дьозурун, кини этнопсихологическай уратытын учуоттаан, терут культураза, бэйэ норуотун абыычайын, үгэһин киэнник сыһыаран үөрэтии уонна норуот педагогигатын үгэстэрин туһанан сиэр-майгы туругун тупсаран иитии иитээччилэр  тереппуту кытта  сурун сорукпут буолар.

Озо кыра эрдэзиттэн айылҕаны кытта алтыһа улааттазына төрөөбут сирин, туөлбэтин таптыыр, айылҕатын харыстыыр, доруобай буола улаатар. Сахалыы оонньуулар уонна өбүгэлэрбит астара, озо эт-хаан өттунэн

сайдарыгар, доруобай буола улаатарыгар улахан оруоллаах.
Билиҥҥи кэмнэ бэйэтин иннин көрүнэр, сыаналанар озо хаһан да олох очурдарыттан иҥниэ суоза.

Озо теруезуттэн учугэйгэ эрэ тардыьар аналлаах. Онуоха болзомтотун тардыахха, учугэйи, куьазаны араарарыгар уерэтиэххэ наада. Кууьунэн еттейен кутун-сурун баттыыр олох сыыьа. Киьи быьыытынан убаастаан, болзойон истэн кэпсэтэр наада. Киьини улэ эрэ киьи онорор диэн наука этэр, олох бигэргэтэр. Кыра сааьыттан сазалаан кууьэ кыайар улэтигэр иитии – ол буолар тереппуттэр сурун соруктара.

Онон озо инники дьылзатыгар дьиэ кэргэн сурун оруолу оонньуур. Чел туруктаах ыал – озо ситэн-хотон, буьан-хатан тахсар бигэ эйгэтэ, дэгиттэрдик сайдар кыьата, олоххо уерэтэр маннайгы  оскуолата буолар.

Утуе угэьи сайыннарыы -хас биирдиибит бу орто дойдуга киьи буолан тереен олорон ааьарыгар ытык иэьэ. Утуе угэс киьиэхэ инэн , ыалга олохсуйар. Ыал утуе угэьэ озолорунан аймахха тарзанар. Хас биирдии ыал иитии боппуруоьугар тус-туспа ньыманы, уерэтиини туттар. Озо хайдах киьи буолан улаатара дьиэ кэргэн культуратыттан тутулуктаах,тулалыыр эйгэтиттэн тутулуктаах, кыра озо сааьыттан дьиэ иьигэр, дьонно- сэргэзэ, тулалыыр эйгэзэ хайдах сыьыан олохтоммута улахан сабыдыаллаах.

Омук быьыытынан сайдыыбыт, тэнийиибит дьиэ кэргэн оруолуттан , кини туругуттан тутулуктаах. Ийэзэ, азаза, эбээзэ,эьээзэ, айылзаза, тереебут сиргэ таптал дьиэ кэргэнтэн тахсар. Озону дьиэ кэргэн утуе угэстэригэр олозуран иитии тереппуттэртэн тахсар:

— озо дьарыктаах буолуута

— уерэзи, улэни тутуьуу

— чел олозу тутуьуу

— тереппут тус бэйэтин утуе холобура

— бэлиэ куннэри атаарыы о. д. а.

Дьиэ кэргэн утуе угэстэригэр,тереебут терут культуратыгар уьуйуллан иитиллэн тахсыбыт озо уерэзи, улэни ере тутан, обществоза, дьонугар- сэргэтигэр ордук дьолу-соргуну, уерууну азалар.

Онон ебугэлэрбит итэзэллэрин, утуе угэстэрин, сиэрдэрин – туомнарын, абыычайдарын сыыьа – халты уерэппэккэ, сиргэ – буорга тэпсибэккэ, бэркэ харыстаан, сэрэхтээхтик, айар улэннэн дозуьуоллаан, сиьилии такайан быьааран  озолорго тириэрдии биьиги сыалбыт сурун соруга буолар.

 

 

Общение с ребенком

Поддерживайте и поощряйте интерес к занятиям взрослых. Если взрослые позволяют малышу по мере  возможности и с учетом безопасности участвовать в домашних делах, то он не только узнает много нового, но и приобретет опыт переживания радости от совместной работы, хорошего результата. Действуя вместе, сопереживайте ребенку, разделяйте его удовольствие от  общения с вами, помогайте ему. Создавайте условия для того, чтобы малыш мог наблюдать за вашими действиями. Поощряйте стремление ребенка подражать и помогать вам. Не забывайте благодарить его за помощь, а, похвалив, подчеркните его сходство с взрослым. Не ограничивайте деятельность ребенка слишком строго, иначе он не почувствует уверенности в своих силах.

Советы
Читать далее Общение с ребенком